Medhiye
Medhiye
Bir kimseyi övmek için yazılan şiirlere medhiye denir. İki türlüdür: Birincisi padişah, vezir, şeyhülislam gibi yaşayan devlet büyükleri için yazılır, ikincisi dört halife ve başka din ve tarikat ululan için yazılanlardır. Dört halife için yazılan medhiyelere medh-i çihâr-yâr-ı güzîn denir. Medhiyeler genellikle kaside biçimiyle yazılır. Öteki nazım biçimleriyle de yazılmıştır Divan edebiyatında en çok işlenmiş konudur.
Aşağıdaki medhiye, XVII. yüzyıl bilginlerinden ve Mesnevi'nin en iyi şerhini yaptığından dolayı Hazret-i Şârih sıfatıyla anılan İsmail-i Ankaravî için yazılmış müseddes-i mütekerrir biçiminde bir medhiyedir:
Müseddes Der-Vasf-ı Hazret-i Şârih Dede Efendi
Ey şeyh-i şüyûh-ı sırr-ı min-Allâh için olsun
Sânında olan himmet-i her-gâh için olsun
Hâkim nazar et pîr-i felek-câh için olsun
Mahrum koma mahrem et ol şâh için olsun
Yâ Hazret-i Şârih meded Allâh için olsun
Şerh eyle benim sadrımı bir âh için olsun
Sen şârih-i Kur'ân-ı hakikatsin efendim
Sen fâtih-i genc-i ahadiyyetsin efendim
Sen vâris-i sultân-ı risâletsin efendim
Sen sırr-ı elem neşraha âyetsin efendim
Yâ Hazret-i Şârih meded Allâh için olsun
Şerh eyle benim sadrımı bir âh için olsun
Tahkîkına hayran bütün kümmel-i ervah
Levha asılır yazdığın âsâr olup elvâh
Miftâh-ı beyânınla açılır der-i fettâh
Ma'nâda bütün senden alır dersini şürrâh
Yâ Hazret-i Şârih meded Allâh için olsun
Şerh eyle benim sadrımı bir âh için olsun
İsmail olup ism-i şerifin Çeh-i zemzem
Hâmenden akar şerh olıcak beyt-i mükerrem
Ey kıble-i âlem sana muhtâcdır âdem
Kim bile nedir alleme'l-esmâ kıdem ü dem
Yâ Hazret-i Şârih meded Allah için olsun
Şerh eyle benim sadrımı bir âh için olsun
Geldi sana Esrar velî hâli diğer-gûn
Aldattı anı nefs ü hevâ eyledi meftûn
Mahcûb gözü gönlü eli boş talebi dûn
Cibril gibi şerh-i sadır destine merhûn
Yâ Hazret-d Şârih meded Allah için olsun
Şerh eyle benim sadrımı bir âh için olsun (Esrar Dede)
Kaynak: DİLÇİN, Cem, Örneklerle Türk Şiir Bilgisi, 6. bs. Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2000.
|