Bir Dünya Insanı
'Dünya Düsünürleri Gözüyle Atatürk ve Cumhuriyeti' Türkiye Is Bankasi
Kültür- Sanat Yayinlari tarafindan yayimlandi
Atatürk: Bir dünya insani
Prof. Dr. Özer Ozankaya'nin dünya düsünürleri ve siyasetçileriyle yaptigi
röportajlardan hazirladigi ''Dünya Düsünürleri Gözüyle Atatürk ve
Cumhuriyeti'' kitabindaki degerlendirmeler, Türkiye'nin, Atatürk
önderliginde nasil bir devrim yaptigini ortaya koyuyor.
Istanbul Haber Servisi - Cumhuriyetin kurulusunun 78. yildönümünü
kutladigimiz bugün, Cumhuriyetin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk 'ün
devrimleriyle yalniz Türkiye'nin degil, dünya uluslarina önder ve örnek
oldugunu bir kez daha anliyoruz. Prof. Dr. Özer Ozankaya 'nin dünya
düsünürleri ve siyasetçileriyle yaptigi röportajlardan hazirladigi ''Dünya
Düsünürleri Gözüyle Atatürk ve Cumhuriyeti'' kitabindaki degerlendirmeler,
Türkiye'nin, Atatürk önderliginde nasil bir devrim yaptigini ortaya koyuyor.
Prof. Özer Ozankaya, TRT Genel Müdürlügü için Cumhuriyet'in 75. Kurulus
Yildönümü ve Atatürk'ün 60. ölüm yildönümü nedeniyle hazirladigi ''Dünya
Düsünürleri Gözüyle Atatürk ve Cumhuriyeti'' belgeseli bir kitapta topladi.
Türkiye Is Bankasi Kültür-Sanat Yayinlari tarafindan basilan ve dünyanin
önde gelen isimleriyle TV röportajlarindan olusan belgesel dizi TRT
televizyonlarinda 29 Ekim 1998-10 Mart 1999 tarihleri arasinda gösterime
girdi ve büyük ilgiyle karsilandi. Ozankaya, belgesel için dünyanin dört
kitasindan 44 bilim, siyaset, düsün ve sanat insaniyla görüstü.
Gorbaçow
Kitapta yer alan röportajlardan bazilari söyle:
Eski SSCB Devlet Baskani Mihail Gorbaçov: Atatürk'ün, halkin var olma
hakkina, seçim hakkina, hükümeti kurma hakkina sahip oldugu takdirde, ülke
ve devletin daha da güçlü olacagi görüsünü paylasiyorum.
Azerbaycan Cumhurbaskani Haydar Aliyev: Mustafa Kemal Atatürk, 20. asrin
dünyadaki en büyük sahsiyetlerinden biridir. Devlet adami kisiligi, siyaset
adami kisiligi, devlet baskani kisiligiyle. Ölümünden 60 yil sonra Türk
halki onun koydugu yolda yürüyor. Yol ne kadar düzgün yapilmis ki o yoldan
saga sola dönmek mümkün degil. Bu, Mustafa Kemal'in dâhiligini gösterir.
ABD Princeton Üniversitesi Ögretim Üyesi Prof. Bernard Lewis: Özgürlük ve
baris. Bence Atatürk'ün kalici söyleminin özü, bu iki sözcükle
özetlenebilir. Özgürlükle yalniz yabanci boyundurugundan siyasal
bagimsizligi degil, kendi ülkesinin insanlari için de özgürlük saglamayi
anlatiyordu. Barisla da kendisinin dedigi gibi hem yurtta hem de dünyada
barisi anlatiyordu.
ABD Massachussetts Üniversitesi Ögretim Üyesi Prof. Feruz Ahmad: Kemalizm
basarili olunca bu yol 2. Dünya Savasi sonrasinda 3. Dünya denilen ülkeler
için bir tür model oldu. Hindistan'da, Arap dünyasinda birçok çocuga Mustafa
Kemal adi verildi. Mustafa Kemal ve girisip basardigi hareket, bir esin
kaynagi oldu.
Rusya Bilimler Akademisi Dogu Arastirmalari Bölümü Ögretim Üyesi Prof.
Vitali Seremet: Atatürk'ün modeli, geleneksel degerleri kabullenen ama ayni
zamanda karsilikli iliskilerde bulunulan ülkeleri ve halklari da göz önünde
bulunduran bir modeldi. Bu bir ''iliski'' modelidir. Osmanli Imparatorlugu
da Türkiye Cumhuriyeti de birer ''uygarlik iliskisi'' bölgesidir. Atatürk
modelinin en önemli yani da budur. Yalnizca Atatürk, bir dünya insani
kimligi ile bu modeli kurabilirdi.
Fransa Içisleri Bakanligi üst düzey yöneticisi Alexandre Jevakoff: Bana göre
eger Atatürk olmasaydi, çok büyük olasiliktir ki Türkiye olmayacakti; en
azindan bagimsiz, önemli roller oynayan bir devlet, Avrupa'yla Asya, Islam
gelenekleriyle Hiristiyan Avrupa gelenekleri arasindaki köprü konumunuda bir
devlet var olamayacakti.
Dilbilimci ve tarihçi Prof. Jean Paul Roux: Atatürk ülkeyi yabanci
isgalinden kurtardi. Ama yalniz bunu yapmakla kalmadi. Ülkeyi yabanci
isgalinden kurtarip siyasal bakimdan nasil yeniden kurduysa, dil bakimindan
da ahlak ve manevi degerler bakimindan da ülkeyi yeniden kurdu. Var olan bir
seyi yikmadi.
Fransa Paris 8. Üniversitesi Ögretim Üyesi Prof. Jacques Thobie: Mustafa
Kemal, bir ülkeye bagimlilik getiren yabanci yardimdan uzak durma
zorunlulugunu ortaya koyan, böylece ulusal egemenlik dedigi muazzam çözümü
ve gelismeyi getiren ilk önderdir.
Arsi Han
Yeni Delhi Hamdard Üniversitesi Federal Incelemeler Merkezi görevlisi Prof.
Arsi Han: Türkiye'nin Avrupa'da yer aldigini da göz önüne alacak olursak bu
ülkeyi bölünmekten kurtarip çok güçlü kildigi için devleti saglamlastirdigi
için hepimizin Atatürk'e tesekkür borcumuz var.
Kaliforniya Üniversitesi Ögretim Üyesi Prof. Stanford Shaw: Atatürk'ün
biraktigi en büyük miras, ülkelerin geçmiste var olsun olmasin, gizemsel
devlet ve imparatorluklari yeniden diriltmek yerine, kendi halklarinin yasam
kosullarini iyilestirmeye çalismalari gerektigi düsüncesidir.
ABD'li diplomat Joseph Sisco: Atatürk, Türkiye'nin yalniz laik bir devlet
oldugunu ve olmasi gerektigini görmekle kalmamis, ayni zamanda Türkiye'nin
Avrupa'ya, Ortadogu'ya, Balkanlar'a götüren bir köprü oldugunu da
kavramistir.
Eski ABD Genelkurmay Baskani Amiral William Crawe: Bence o, sevgiye ve
yüceltilmeye layiktir. Bana göre Atatürk yüzyilimizin en seçkin askeriydi.
Halg
Eski NATO Müttefik Kuvvetleri Baskomutani Alexander Haig: Atatürk'ü
inceledigimizde, onun yalniz kendi ülkesinde bir büyük önder olmadigini,
bütün dünya baskentlerinde de saygi ve hayranlik duyulan bir kisilik
oldugunu görüyoruz. Dünyayla kucaklasti, bencil çikarlara dayali dar bir
çevre yaratmadi. Dis iliskilerinde basarili olmayan bir ulusun kendi
ülkesinde de basarili olamayacagini gördü.
Iletisimci Andrew Mango: Atatürk son derece dengeli bir devlet adamiydi. Hem
kendi milletinin menfaatlarini düsünen ve koruyan hem de dünyanin barisini,
huzurunu düsünen bir yaklasimi vardi. Bu son derece önemlidir.
Gazeteci David Barchard: Atatürk gerçekçiydi. Ayni zamanda bütün hedefleri
sinirliydi. Yani neleri istedigini ve oraya giden yollari önceden görüyordu.
Ideolojik ve sonu olmayan yollara sapacak adam degildi. Mesela Turanci
degildi, Turancilik mefhumunu hemen bastan reddetti. Ulasilmasi mümkün olan
hedefleri amaçliyordu.
alıntıdır....
|